Maagproblemen en Luchtzuigen bij paarden

Luchtzuigen bij paarden: een veel voorkomend probleem waar ondanks het wetenschappelijke onderzoek dat inmiddels is verricht nog veel discussie over bestaat. Niet alleen over de oorzaak van het luchtzuigen, ook over de fysieke gevolgen voor het paard en de behandeling ervan bestaan verschillende inzichten. Eén onderdeel van een gedegen behandeling van luchtzuigers vormt het toedienen van supplementen aan de voeding. Aan de Faculteit der Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht is, onder leiding van dr. M. van Dierendonck, in 2005 een onderzoek uitgevoerd naar de inzet van drie voedingssupplementen die allen beweren een positieve werking op de maag te hebben en daarmee luchtzuigen tegen te gaan. Een van deze supplementen is PUUR Maag. In dit artikel zullen de uitkomsten van het onderzoek, waaruit naar voren kwam dat PUUR Maag van de drie geteste supplementen het grootste luchtzuig-verminderende effect heeft, worden besproken. Ook zal dieper in worden gegaan op de inhoud en werking van PUUR Maag, daar de samenstelling van dit kruidenpreparaat en ook het werkingsgebied anders is dan gangbare, reguliere middelen. Mogelijk heeft de holistische visie waarnaar PUUR Maag door dierenartsen is ontwikkeld ertoe geleid dat dit supplement als beste uit het onderzoek naar voren kwam.

Luchtzuigen en de mogelijke oorzaken
Luchtzuigen is een vorm van abnormaal gedrag waarbij het paard een voorwerp, bijvoorbeeld de staldeur, vastpakt en daarbij herhaaldelijk lucht op lijkt te zuigen wat een kenmerkend boergeluid produceert. Slechts een klein deel van deze lucht belandt ook daadwerkelijk in de maag (Reurich, 2005). Naar de oorzaken van luchtzuigen zijn diverse studies verricht die een aantal mogelijke oorzaken laten zien, deze oorzaken lijken op hun beurt ook weer met elkaar in verband te staan:

- Voeding: teveel brok en te weinig ruwvoer lijkt het ontstaan van luchtzuigen in de hand te werken, evenals het aanbieden van een gering aantal vaste (brok)maaltijden per dag, in plaats van een mogelijkheid tot ‘vrij’ foerageren. Brok zorgt voor een verzuring van het maagdarmkanaal doordat het brok-etende paard te weinig kauwbewegingen maakt om voldoende speeksel aan te maken, terwijl speeksel verzuring van de maag tegengaat.

- Maagproblemen: er lijkt een connectie te bestaan tussen luchtzuigen en maagproblemen. Paarden die luchtzuigen hebben vaker last van maagzweren of maagontsteking. Ook lijkt het luchtzuigen een negatieve uitwerking op de conditie van de maag te hebben, luchtzuigers hebben meer laesies dan niet- luchtzuigers. Onderzoek sluit niet geheel uit dat luchtzuigen de oorzaak is van de verhoogde zuurgraad in de maag, in plaats van het gevolg ervan. Omdat het moeilijk is een verklaring te vinden dat luchtzuigen de oorzaak van maagproblemen is, wordt daarom steeds vaker aangenomen dat het hebben van maagproblemen luchtzuigen veroorzaakt.

- Management: gebrekkig management en/of trainingsfouten zorgen voor een vergrote emotionele lading bij het paard. Ook ingrijpende gebeurtenissen of het te jong of verkeerd spenen van een veulen kan voor een dergelijke, psychische, verstoring zorgen. Luchtzuigen kan hier, naast een gevolg van een verhoogde zuurgraad in het maagdarmkanaal als gevolg van het voeren van brok, een uiting van stress zijn. Naast de manier van spenen, zijn (op latere leeftijd) het ontwerp van de stal, het type strooisel, de hoeveelheid en soort voer en het aantal keer dat het voer gegeven wordt van invloed op het ontwikkelen van stereotypieën. Een emotionele verstoring of teveel stress kan maagproblemen zoals maagzweren veroorzaken, en zo dus ook een reden zijn voor het paard om te starten met luchtzuigen. Onderzoek heeft aangetoond dat tijdens het luchtzuigen de hartslag van het paard significant lager was dan de basale hartslag, ook resulteert luchtzuigen vrijwel zeker in een afgifte van rustgevende endorfines.